412001 NACE Kodu: İkamet amaçlı binaların inşaatı (Müstakil konutlar, apartmanlar, Konut Müteahhitliği)
İNŞAAT ana sektörü ve Bina inşaatı grubu altında faaliyet gösteren KOBİ'ler için resmi 6331 İSG yükümlülükleri, KOSGEB hibe parametreleri, GİB e-dönüşüm mevzuatı ve küresel Avrupa Birliği (NACE Rev. 2) ile ABD (NAICS) eşleşme rehberi.
1 KOBİ Faaliyet Analizi ve Kapsam Tanımı Neleri Kapsar?
412001 (resmi noktalı yazımıyla 41.20.01) NACE kodu; Kat karşılığı veya arsa satın alarak konut inşa eden müteahhitler, Kentsel dönüşüm kapsamında apartman ve villa inşaatı üstlenen yapım firmaları, Prefabrik ve çelik konut montajı yapan konut üreticileri, İkamet amaçlı kooperatif inşaat projelerini yürüten taahhüt firmaları Bu faaliyet kolu, Türkiye'de hem ticari sicil tescilinde ana sözleşme konusu olarak belirlenir hem de Gelir İdaresi Başkanlığı ve Sosyal Güvenlik Kurumu sistemlerinde şirketin risk profilini tayin eder.
Faaliyet Kapsamına Dahil Olan İşlemler
- İkamet amaçlı binaların inşaatı (müstakil konutlar, apartmanlar) doğrultusunda gerçekleştirilen tüm ana operasyonlar ve hizmet sunumu.
- Müşterilerle akdedilen hizmet/satış sözleşmelerine istinaden resmi fatura veya e-Arşiv/e-Fatura düzenlenmesi.
- Faaliyetin yürütülmesi için gereken sarf malzemeleri, lisanslar ve ofis/operasyon giderlerinin deftere gider kaydedilmesi.
- Gerektiğinde aynı unvan altında bu faaliyetle doğrudan bağlantılı tali işlerin yürütülmesi.
Faaliyet Kapsamı Dışında Kalan İşler
- Bu NACE kodunun açıkça tanımladığı kapsamın dışında kalan ve farklı ruhsata tabi olan bağımsız iş kolları.
- Ayrı bir özel izin veya bakanlık lisansı (SPK, BDDK, Ulaştırma Bakanlığı vb.) gerektiren regüle finansal veya taşımacılık hizmetleri.
- İmalat yapmaksızın sadece perakende ticaret koduna sahipken doğrudan fabrika/üretim bandı işletilmesi.
2 Küresel Sınıflandırma: Avrupa Birliği (AB) ve ABD (NAICS) Karşılıkları
Uluslararası Ticaret StandartlarıTürkiye'de kullanılan 6 haneli 412001 NACE kodu, uluslararası ticarette, yurt dışı şirket kuruluşlarında (Delaware, Wyoming LLC veya İngiltere LTD), e-ihracatta ve küresel ödeme altyapılarında (Stripe, PayPal, Wise) aşağıdaki uluslararası kodlarla doğrudan eşleşmektedir:
Almanya, Fransa, İtalya, Hollanda ve tüm 27 AB üyesi ülkede ilk 4 hane (41.20) birebir aynıdır. Sınır ötesi KDV muafiyetlerinde (VIES sistemi) ve AB ihalelerinde bu 4 haneli kod tanınır.
ABD pazarında şirket açarken (Delaware, Wyoming vb.), IRS vergi beyanlarında, Mercury/Brex banka hesaplarında ve Stripe US açılışında bu NAICS kodu kullanılır.
3 6331 Sayılı Kanun İSG (İş Sağlığı ve Güvenliği) Yükümlülükleri
Çok Tehlikeli6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca 412001 NACE kodu Çok Tehlikeli tehlike sınıfındadır. İşletmede en az 1 sigortalı çalışan olması halinde İSG-KATİP bildirimleri derhal tamamlanmalıdır.
| İSG Parametresi | Yasal Zorunluluk / Periyot | Yasal Dayanak & Açıklama |
|---|---|---|
| İş Güvenliği Uzmanı | A Sınıfı (veya yasal geçiş sürecinde B Sınıfı) İş Güvenliği Uzmanı zorunludur. 1 çalışan dahi olsa İSG-KATİP üzerinden sözleşme şarttır. | 6331 Sayılı Kanun m. 6 uyarınca İSG-KATİP sözleşmesi şarttır. |
| İşyeri Hekimi | İşyeri Hekimi görevlendirilmesi yasal zorunluluktur (Çalışan başına ayda en az 15 dakika). | Çalışanların periyodik sağlık kontrollerini yapar. |
| Risk Değerlendirmesi | En geç 2 yılda bir risk değerlendirmesi tamamen yenilenmelidir. | İşyerinde meydana gelen iş kazaları veya değişikliklerde derhal yenilenir. |
| Temel İSG Eğitimi | Çalışan başına yılda en az 16 saat temel İSG eğitimi zorunludur. | Çalışanlara sertifikalı temel iş sağlığı ve güvenliği eğitimi verilir. |
| Sağlık Muayenesi | İşe giriş ve periyodik sağlık muayeneleri en geç yılda bir tekrarlanmalıdır. | İşe girişlerde ve periyot dolumunda hekim onaylı rapor şarttır. |
| Acil Durum & Tatbikat | Acil durum planı en geç 2 yılda bir yenilenmeli; yangın ve tahliye tatbikatı yılda en az 1 kez yapılmalıdır. | Yangın söndürme, ilk yardım ve tahliye ekipleri kurulur. |
4 KOSGEB Hibe, Teşvik ve Faizsiz Kredi Durumu
KOSGEB Dışı (Bakanlık Fonları)Bu faaliyet kolu KOSGEB'in doğrudan hibe yönetmeliği dışında kalmaktadır. Tarım ve hayvancılık faaliyetleri Tarım ve Orman Bakanlığı ile IPARD (TKDK) hibe fonlarına; finans, sigorta ve kamu hizmetleri ilgili düzenleyici otoritelere tabidir.
Faydalanılabilecek Temel Destek Kalemleri:
- Tarım ve Kırsal Kalkınma (IPARD) %50, %70 Hibe Programları (Tarım kodları için).
- Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı (KKYDP).
- Genç Çiftçi ve Uzman Eller Projesi hibeleri.
- Ziraat Bankası sübvansiyonlu sıfır veya düşük faizli yatırım kredileri.
5 GİB E-Dönüşüm ve Vergi Mevzuatı Yol Haritası (2026)
Gelir İdaresi Başkanlığı'nın (GİB) VUK 509 sayılı Genel Tebliği ve güncel e-dönüşüm takvimi doğrultusunda 412001 NACE kodunun tabi olduğu zorunluluk kriterleri aşağıda özetlenmiştir:
e-Fatura ve e-Arşiv Fatura Geçiş Şartları:
Gayrimenkul inşa eden, satan, kiralayan mükellefler ile emlak aracılığı faaliyeti yürütenler için e-Fatura ve e-Arşiv Fatura geçiş brüt satış hasılatı eşiği 500 Bin TL'dir. Taşınmaz Ticareti Yetki Belgesi zorunludur.
e-İrsaliye ve Lojistik Sevkiyat Kuralları:
Şantiye sahasına sevk edilen demir-çelik, hazır beton, çimento ve ağır yapı malzemelerinde brüt satış hasılatına bakılmaksızın GİB dinamik karekodlu e-İrsaliye düzenlenmesi zorunludur.
e-Defter ve İkincil Kopya Saklama Mecburiyeti:
İnşaat taahhüt işlerinde şantiye bazlı maliyet muhasebesi ve yıllara sari inşaat onarım hesapları (GVK m. 42) e-Defter yevmiye maddelerinde detaylandırılır.
Sektörel Özel Belge (e-SMM / e-Adisyon / e-MM):
KDV Tevkifatı: Kamu kurumlarına veya belirlenmiş alıcılara yapılan yapım işlerinde 4/10 oranında KDV tevkifatı uygulanır.
6 Sektörel Ön Muhasebe, ERP ve Dijital Altyapı İhtiyaçları
İkamet amaçlı binaların inşaatı (Müstakil konutlar, apartmanlar, Konut Müteahhitliği) sektöründe rekabet eden bir KOBİ'nin operasyonel maliyetlerini düşürmek ve vergi cezalarından korunmak için kurması gereken ideal dijital altyapı bileşenleri:
- GİB Lisanslı Bulut Özel Entegratör Bağlantısı
- Açık Bankacılık (MT940/FAST) Otomatik Fiş Kaydı
- SGK Meslek Kodları ile Entegre Bordro Modülü
- Dinamik Karekodlu E-İrsaliye ve Mobil Kabul
7 Sektördeki Benzer ve İlgili NACE Kodları
Şirket tescili veya faaliyet değişikliği esnasında 412001 kodu yerine veya bu koda tali (ikincil) faaliyet olarak eklenebilecek aynı sektördeki kardeş NACE kodları:
8 Sıkça Sorulan Sorular (KOBİ SSS)
? 412001 NACE kodunun Avrupa Birliği (AB) ve Amerika Birleşik Devletleri (ABD) karşılığı nedir?
412001 (41.20.01) NACE kodunun Avrupa Birliği (Eurostat) ortak sınıflandırmasındaki karşılığı NACE Rev. 2 Sınıfı 41.20 ve Birleşmiş Milletler ISIC Rev. 4 Kodu 4120'dir. ABD pazarında (U.S. Census Bureau ve IRS standartlarında) ise NAICS Kodu 2361 / 2362 (Residential and Nonresidential Building Construction (Konut ve Ticari Bina İnşaatı)) olarak tescil edilmektedir. Küresel kartlı ödemelerde ise MCC 1520 (Genel Müteahhitler) kategorisine eşleşir.
? 412001 NACE kodu ile şahıs şirketi mi yoksa Limited/A.Ş. mi kurulmalıdır?
412001 (41.20.01) NACE kodu hem şahıs işletmeleri hem de Limited veya Anonim Şirketler tarafından tescil edilebilir. Başlangıç aşamasında düşük ciro ve sermaye ile başlayan mikro girişimciler 1 günde kurulan şahıs şirketini; yüksek cirolu, ortaklı veya kurumsal ihalelere girmeyi hedefleyen işletmeler ise vergi planlaması açısından Limited Şirketi tercih etmektedir.
? 412001 NACE kodunda iş yeri açarken sanal ofis veya home-ofis adresi kullanılabilir mi?
Vergi dairesi tescilinde sanal ofis kabul edilse de; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'ndan Müteahhitlik Yetki Belgesi (YAMBİS) alınırken, belediye yapı ruhsatı ve banka teminat mektubu işlemlerinde kurumsal fiziki bir merkez ofis bulunması büyük önem taşır. Eğer fiziki imalat, ağır iş makineleri veya müşteri kabulü gerektiren bir dükkan/atölye işletiliyorsa fiziki işyeri şarttır; danışmanlık ve yazılım gibi hafif hizmetlerde ise sanal ofis geçerlidir.
? 412001 NACE koduna sahip bir işletme için İSG uzmanı tutmak zorunlu mudur?
Bu NACE kodu 6331 sayılı Kanun kapsamında 'Çok Tehlikeli' tehlike sınıfındadır. A Sınıfı (veya yasal geçiş sürecinde B Sınıfı) İş Güvenliği Uzmanı zorunludur. 1 çalışan dahi olsa İSG-KATİP üzerinden sözleşme şarttır. Sigortalı çalışan bulunmadığı sürece uzman tutma zorunluluğu başlamaz; ancak ilk çalışan işe girdiği anda İSG-KATİP sözleşmesi yapılmalıdır.
? 412001 NACE kodunda faaliyet gösteren bir KOBİ ne zaman e-Fatura ve e-İrsaliyeye geçmek zorundadır?
Gayrimenkul inşa eden, satan, kiralayan mükellefler ile emlak aracılığı faaliyeti yürütenler için e-Fatura ve e-Arşiv Fatura geçiş brüt satış hasılatı eşiği 500 Bin TL'dir. Taşınmaz Ticareti Yetki Belgesi zorunludur. Brüt satış hasılatı şartının yanı sıra e-ticaret kanallarından satış yapılması halinde 500 Bin TL sınırı geçerlidir. Ayrıca 10 Milyon TL hasılatı aşan veya zorunlu sektörlerdeki KOBİ'ler e-İrsaliye kapsamına girmektedir.