473001 NACE Kodu: Motorlu kara taşıtı ve motosiklet yakıtının perakende ticareti
TOPTAN VE PERAKENDE TİCARET ana sektörü ve Perakende ticaret grubu altında faaliyet gösteren KOBİ'ler için resmi 6331 İSG yükümlülükleri, KOSGEB hibe parametreleri, GİB e-dönüşüm mevzuatı ve küresel Avrupa Birliği (NACE Rev. 2) ile ABD (NAICS) eşleşme rehberi.
1 KOBİ Faaliyet Analizi ve Kapsam Tanımı Neleri Kapsar?
473001 (resmi noktalı yazımıyla 47.30.01) NACE kodu; Perakende mağaza sahipleri, cadde esnafı, butik işletmecileri, market ve bakkal sahipleri. Bu faaliyet kolu, Türkiye'de hem ticari sicil tescilinde ana sözleşme konusu olarak belirlenir hem de Gelir İdaresi Başkanlığı ve Sosyal Güvenlik Kurumu sistemlerinde şirketin risk profilini tayin eder.
Faaliyet Kapsamına Dahil Olan İşlemler
- Motorlu kara taşıtı ve motosiklet yakıtının perakende ticareti doğrultusunda gerçekleştirilen tüm ana operasyonlar ve hizmet sunumu.
- Müşterilerle akdedilen hizmet/satış sözleşmelerine istinaden resmi fatura veya e-Arşiv/e-Fatura düzenlenmesi.
- Faaliyetin yürütülmesi için gereken sarf malzemeleri, lisanslar ve ofis/operasyon giderlerinin deftere gider kaydedilmesi.
- Gerektiğinde aynı unvan altında bu faaliyetle doğrudan bağlantılı tali işlerin yürütülmesi.
Faaliyet Kapsamı Dışında Kalan İşler
- Bu NACE kodunun açıkça tanımladığı kapsamın dışında kalan ve farklı ruhsata tabi olan bağımsız iş kolları.
- Ayrı bir özel izin veya bakanlık lisansı (SPK, BDDK, Ulaştırma Bakanlığı vb.) gerektiren regüle finansal veya taşımacılık hizmetleri.
- İmalat yapmaksızın sadece perakende ticaret koduna sahipken doğrudan fabrika/üretim bandı işletilmesi.
2 Küresel Sınıflandırma: Avrupa Birliği (AB) ve ABD (NAICS) Karşılıkları
Uluslararası Ticaret StandartlarıTürkiye'de kullanılan 6 haneli 473001 NACE kodu, uluslararası ticarette, yurt dışı şirket kuruluşlarında (Delaware, Wyoming LLC veya İngiltere LTD), e-ihracatta ve küresel ödeme altyapılarında (Stripe, PayPal, Wise) aşağıdaki uluslararası kodlarla doğrudan eşleşmektedir:
Almanya, Fransa, İtalya, Hollanda ve tüm 27 AB üyesi ülkede ilk 4 hane (47.30) birebir aynıdır. Sınır ötesi KDV muafiyetlerinde (VIES sistemi) ve AB ihalelerinde bu 4 haneli kod tanınır.
ABD pazarında şirket açarken (Delaware, Wyoming vb.), IRS vergi beyanlarında, Mercury/Brex banka hesaplarında ve Stripe US açılışında bu NAICS kodu kullanılır.
3 6331 Sayılı Kanun İSG (İş Sağlığı ve Güvenliği) Yükümlülükleri
Çok Tehlikeli6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca 473001 NACE kodu Çok Tehlikeli tehlike sınıfındadır. İşletmede en az 1 sigortalı çalışan olması halinde İSG-KATİP bildirimleri derhal tamamlanmalıdır.
| İSG Parametresi | Yasal Zorunluluk / Periyot | Yasal Dayanak & Açıklama |
|---|---|---|
| İş Güvenliği Uzmanı | A Sınıfı (veya yasal geçiş sürecinde B Sınıfı) İş Güvenliği Uzmanı zorunludur. 1 çalışan dahi olsa İSG-KATİP üzerinden sözleşme şarttır. | 6331 Sayılı Kanun m. 6 uyarınca İSG-KATİP sözleşmesi şarttır. |
| İşyeri Hekimi | İşyeri Hekimi görevlendirilmesi yasal zorunluluktur (Çalışan başına ayda en az 15 dakika). | Çalışanların periyodik sağlık kontrollerini yapar. |
| Risk Değerlendirmesi | En geç 2 yılda bir risk değerlendirmesi tamamen yenilenmelidir. | İşyerinde meydana gelen iş kazaları veya değişikliklerde derhal yenilenir. |
| Temel İSG Eğitimi | Çalışan başına yılda en az 16 saat temel İSG eğitimi zorunludur. | Çalışanlara sertifikalı temel iş sağlığı ve güvenliği eğitimi verilir. |
| Sağlık Muayenesi | İşe giriş ve periyodik sağlık muayeneleri en geç yılda bir tekrarlanmalıdır. | İşe girişlerde ve periyot dolumunda hekim onaylı rapor şarttır. |
| Acil Durum & Tatbikat | Acil durum planı en geç 2 yılda bir yenilenmeli; yangın ve tahliye tatbikatı yılda en az 1 kez yapılmalıdır. | Yangın söndürme, ilk yardım ve tahliye ekipleri kurulur. |
4 KOSGEB Hibe, Teşvik ve Faizsiz Kredi Durumu
KOSGEB Geleneksel GirişimciBu faaliyet kodu hizmet ve ticaret sektöründe yer aldığından KOSGEB Geleneksel Girişimci Programı'ndan faydalanabilir. Şirket kuruluş masrafları ve ilk 2 yıl boyunca çalışan personelin SGK prim performansına göre kademeli hibe ödemeleri yapılır.
Faydalanılabilecek Temel Destek Kalemleri:
- Kuruluş Desteği: Şahıs şirketlerine 10.000 TL, Limited veya A.Ş. şirketlere 20.000 TL hibe.
- Sertifika Desteği: Kadın, genç (30 yaş altı), engelli veya gazi girişimcilere ek 10.000 TL kuruluş hibesi.
- Performans Desteği: 1. ve 2. yıl sonunda toplam SGK prim gün sayısına göre 40.000 TL ila 100.000 TL arası nakdi hibe.
- Nitelikli Eleman Desteği: Üniversite mezunu personel istihdamında maaş katkı desteği.
5 GİB E-Dönüşüm ve Vergi Mevzuatı Yol Haritası (2026)
Gelir İdaresi Başkanlığı'nın (GİB) VUK 509 sayılı Genel Tebliği ve güncel e-dönüşüm takvimi doğrultusunda 473001 NACE kodunun tabi olduğu zorunluluk kriterleri aşağıda özetlenmiştir:
e-Fatura ve e-Arşiv Fatura Geçiş Şartları:
Elektronik ticaret ortamında (Trendyol, Hepsiburada, Amazon veya kendi e-ticaret sitesinde) satış yapan satıcılar için brüt hasılat eşiği 500 Bin TL; geleneksel fiziki toptan ticarette ise 3 Milyon TL'dir. Eşiği aşanlar zorunlu e-Fatura ve e-Arşiv mükellefidir.
e-İrsaliye ve Lojistik Sevkiyat Kuralları:
10 Milyon TL brüt hasılatı aşan veya toptan mal sevkiyatı yapan toptancılar için e-İrsaliye zorunludur.
e-Defter ve İkincil Kopya Saklama Mecburiyeti:
Bilanço esasına göre defter tutan tüm tüccarlar e-Defter kapsamındadır.
Sektörel Özel Belge (e-SMM / e-Adisyon / e-MM):
GİB e-Arşiv Fatura Bilgi Fişi ve Pazaryeri API Entegrasyonu.
6 Sektörel Ön Muhasebe, ERP ve Dijital Altyapı İhtiyaçları
Motorlu kara taşıtı ve motosiklet yakıtının perakende ticareti sektöründe rekabet eden bir KOBİ'nin operasyonel maliyetlerini düşürmek ve vergi cezalarından korunmak için kurması gereken ideal dijital altyapı bileşenleri:
- GİB Lisanslı Bulut Özel Entegratör Bağlantısı
- Açık Bankacılık (MT940/FAST) Otomatik Fiş Kaydı
- SGK Meslek Kodları ile Entegre Bordro Modülü
- Dinamik Karekodlu E-İrsaliye ve Mobil Kabul
7 Sektördeki Benzer ve İlgili NACE Kodları
Şirket tescili veya faaliyet değişikliği esnasında 473001 kodu yerine veya bu koda tali (ikincil) faaliyet olarak eklenebilecek aynı sektördeki kardeş NACE kodları:
8 Sıkça Sorulan Sorular (KOBİ SSS)
? 473001 NACE kodunun Avrupa Birliği (AB) ve Amerika Birleşik Devletleri (ABD) karşılığı nedir?
473001 (47.30.01) NACE kodunun Avrupa Birliği (Eurostat) ortak sınıflandırmasındaki karşılığı NACE Rev. 2 Sınıfı 47.30 ve Birleşmiş Milletler ISIC Rev. 4 Kodu 4730'dir. ABD pazarında (U.S. Census Bureau ve IRS standartlarında) ise NAICS Kodu 442-458 / 4541 (Retail Trade & Electronic Shopping (Perakende Mağaza ve E-Ticaret)) olarak tescil edilmektedir. Küresel kartlı ödemelerde ise MCC 5311 / 5651 / 5999 (Perakende & E-Ticaret) kategorisine eşleşir.
? 473001 NACE kodu ile şahıs şirketi mi yoksa Limited/A.Ş. mi kurulmalıdır?
473001 (47.30.01) NACE kodu hem şahıs işletmeleri hem de Limited veya Anonim Şirketler tarafından tescil edilebilir. Başlangıç aşamasında düşük ciro ve sermaye ile başlayan mikro girişimciler 1 günde kurulan şahıs şirketini; yüksek cirolu, ortaklı veya kurumsal ihalelere girmeyi hedefleyen işletmeler ise vergi planlaması açısından Limited Şirketi tercih etmektedir.
? 473001 NACE kodunda iş yeri açarken sanal ofis veya home-ofis adresi kullanılabilir mi?
İmalat, inşaat şantiyesi, restoran/kafe, klinik, kuaför veya ağır sanayi faaliyetleri belediyeden İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı, itfaiye yangın uygunluk raporu ve çevre izni gerektirir. Sanal ofis adresiyle bu faaliyetlerin resmi ruhsatı alınamaz. Eğer fiziki imalat, ağır iş makineleri veya müşteri kabulü gerektiren bir dükkan/atölye işletiliyorsa fiziki işyeri şarttır; danışmanlık ve yazılım gibi hafif hizmetlerde ise sanal ofis geçerlidir.
? 473001 NACE koduna sahip bir işletme için İSG uzmanı tutmak zorunlu mudur?
Bu NACE kodu 6331 sayılı Kanun kapsamında 'Çok Tehlikeli' tehlike sınıfındadır. A Sınıfı (veya yasal geçiş sürecinde B Sınıfı) İş Güvenliği Uzmanı zorunludur. 1 çalışan dahi olsa İSG-KATİP üzerinden sözleşme şarttır. Sigortalı çalışan bulunmadığı sürece uzman tutma zorunluluğu başlamaz; ancak ilk çalışan işe girdiği anda İSG-KATİP sözleşmesi yapılmalıdır.
? 473001 NACE kodunda faaliyet gösteren bir KOBİ ne zaman e-Fatura ve e-İrsaliyeye geçmek zorundadır?
Elektronik ticaret ortamında (Trendyol, Hepsiburada, Amazon veya kendi e-ticaret sitesinde) satış yapan satıcılar için brüt hasılat eşiği 500 Bin TL; geleneksel fiziki toptan ticarette ise 3 Milyon TL'dir. Eşiği aşanlar zorunlu e-Fatura ve e-Arşiv mükellefidir. Brüt satış hasılatı şartının yanı sıra e-ticaret kanallarından satış yapılması halinde 500 Bin TL sınırı geçerlidir. Ayrıca 10 Milyon TL hasılatı aşan veya zorunlu sektörlerdeki KOBİ'ler e-İrsaliye kapsamına girmektedir.