E-İrsaliyede sevk tarihi ile düzenleme tarihi farklı olabilir mi ve araç plakası yazılması zorunlu mudur?

Vergi Usul Kanunu'nun (VUK) 230. maddesinin birinci fıkrasının 5 numaralı bendi ve GİB E-İrsaliye Uygulama Kılavuzu'na göre, e-İrsaliye belgesinde Düzenleme Tarihi ile Fiili Sevk Tarihi (ve saati) iki ayrı alan olarak yer alır ve bu alanların doğru kullanımı yasal geçerlilik açısından kritiktir.

1. Sevk Tarihi ile Düzenleme Tarihi Farklı Olabilir mi?

Evet, olabilir. Ancak bu durum tek yönlü işler:

• Düzenleme Tarihi Önce, Sevk Tarihi Sonra Olabilir: Malın sevkiyat hazırlığı, depoda paketlenmesi ve tır yüklemesi bir gün önceden yapılabilir. Örneğin irsaliye 29 Ekim'de düzenlenip fiili sevk tarihi 30 Ekim saat 08:30 olarak belirtilebilir. Bu tamamen yasaldır.
• Sevk Tarihi Düzenleme Tarihinden Önce Olamaz: Mal yola çıktıktan sonra geriye dönük e-irsaliye düzenlenemez. Yol denetiminde irsaliyenin GİB sistemine iletilme saati (zaman damgası), fiili sevk saatinden sonra ise belge 'hiç düzenlenmemiş' sayılarak özel usulsüzlük cezası uygulanır.

2. Araç Plakası Yazılması Zorunlu mudur?

Evet, mal taşımacılığı karayolu ile yapılıyorsa çekici ve dorse plakalarının irsaliyede yer alması kanuni zorunluluktur. Eğer taşımayı profesyonel bir kargo şirketi (Yurtiçi, Aras, MNG vb.) yapıyorsa plaka yerine kargo firmasının Vergi Kimlik Numarası (VKN) ve kargo takip numarası yazılabilir.

3. Yolda Araç Arızalanır ve Plaka Değişirse Ne Yapılır?

E-irsaliye GİB sistemine iletildikten sonra üzerinde değişiklik veya revizyon yapılamaz. Eğer sevkiyat esnasında araç arızalanır veya aktarma yapılırsa; şoför ve nakliye firması arıza/aktarma tutanağı düzenler, yeni aracın plakası ve aktarma saati tutanağa işlenerek e-irsaliye çıktısına iliştirilir. Denetim memuruna bu tutanak ibraz edildiğinde cezai işlem uygulanmaz.

4. Şoför Değişikliği ve Taşıyıcı Bilgileri

Uzun yol sevkiyatlarında şoför değişikliği yapılması durumunda, yeni şoförün T.C. kimlik numarası ve adı-soyadı taşıma irsaliyesine veya sevk tutanağına işlenmelidir. Dijital irsaliyede ilk başta kayıtlı şoför bilgisi yer alsa dahi, kabin içerisinde şoförün çalıştığı lojistik firmasının görevlendirme yazısı ve takograf verileri denetim memuruna gösterildiğinde mevzuata tam uyum sağlanmış olur.