Serbest Meslek Makbuzunda (e-SMM) Tevkifat Uygulandığında Stopaj (%20) ve KDV (%20) Muhasebe Net Tahsilat Mantığı
3 Cevap Nasıl Uygulanır?
Serbest meslek erbabının (avukat, mali müşavir, mimar, mühendis vb.) kurumsal şirketlere düzenlediği e-SMM belgelerinde hem Gelir Vergisi (GV) stopajı hem de KDV tevkifatı bir arada yer aldığında hesaplama kurgusu özel bir matematiksel zincire dayanır.
Brüt 100.000 TL üzerinden adım adım kuruşu kuruşuna hesaplama:
- Brüt Hizmet Bedeli: 100.000,00 TL
- Gelir Vergisi Stopajı (%20): 100.000 x 0,20 = 20.000,00 TL (Müşteri şirket tarafından muhtasar beyanname ile vergi dairesine ödenecektir).
- Stopaj Sonrası Kalan Tutar: 100.000-20.000 = 80.000,00 TL
- Hesaplanan KDV (%20): 100.000 x 0,20 = 20.000,00 TL
- KDV Tevkifatı (9/10): 20.000 x (9/10) = 18.000,00 TL (Müşteri şirket tarafından 2 No.lu KDV beyannamesi ile ödenecektir).
- Tahsil Edilen KDV (1/10): 20.000-18.000 = 2.000,00 TL (Mimarlık ofisine ödenecek KDV payı).
- Net Ele Geçen (Tahsil Edilecek Tutar): Stopaj sonrası kalan (80.000 TL) + Tahsil edilen KDV (2.000 TL) = 82.000,00 TL.
Bu hesaplamada en sık yapılan hata, KDV tevkifatını brüt tutardan değil stopaj düşüldükten sonraki tutardan hesaplamaya çalışmaktır. KDV Kanunu gereği KDV matrahı brüt hizmet tutarıdır. E-SMM portalında bu oranlar doğru girildiğinde sistem net tahsilat tutarını otomatik olarak 82.000 TL olarak tanzim edecektir.
Kısaca özetlersek: 100.000 TL brüt iş için müşteri sizin adınıza 20.000 TL stopaj ve 18.000 TL KDV tevkifatı olmak üzere devlete toplam 38.000 TL vergi öder. Sizin banka hesabınıza yatacak net para ise tam 82.000 TL'dir. Entegratörünüzde stopajı %20, tevkifatı 9/10 seçtiğinizde program bu rakamları otomatik doldurur.
Tevkifatlı e-SMM hesaplamasında karışıklığı önleyen pratik formül: Brüt Tutar 100.000 TL ise, Stopaj (%20) = 20.000 TL düşülür (Kalan 80.000 TL). Hesaplanan KDV (%20) = 20.000 TL olup, bunun 9/10 tevkifat tutarı = 18.000 TL müşteri tarafından 2 No.lu KDV ile vergi dairesine ödenir; kalan 1/10 KDV = 2.000 TL ise serbest meslek erbabına verilir. Neticede serbest meslek erbabının banka hesabına geçecek net tutar: 80.000 TL + 2.000 TL = 82.000 TL'dir.