Şirketimizin dahil olduğu üçlü ticari operasyonda üretici tedarikçi A firması faturayı aracı toptancı B firmamıza kesmekte, B firmamız ise faturayı nihai alıcı C firmasına düzenlemektedir. Nakliye maliyeti ve elleçleme süresini düşürmek amacıyla ticari mallar doğrudan A'nın fabrikasından alıcı C'nin

A firması e-irsaliyeyi düzenlerken 'Alıcı' alanına mutlaka faturayı kestiği B firmasının VKN ve unvanını yazmalıdır; çünkü fatura ile irsaliye alıcısının eşleşmesi zorunludur. Malı fiziken teslim alan C firmasının unvan ve VKN'si ise 'Teslim Alacak Taraf' (DeliveryParty) kutucuğuna, C'nin açık adres

Zincirleme teslimatta A B'ye, B C'ye fatura

Zincirleme teslimatlarda (üç köşeli ticaret / drop-shipping) fiili mal hareketi ile faturalandırma silsilesinin farklı yönlere akması, sevk irsaliyesi düzenlenirken en sık kafa karışıklığı yaratan konulardan biridir.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu (VUK) 230/5 maddesi ve GİB e-İrsaliye Uygulama Kılavuzu uyarınca A firması e-İrsaliye düzenlerken tarafları şu alanlara tanımlamalıdır:

1. E-İrsaliye Alanlarının Doğru Eşleştirilmesi

Düzenleyen / Satıcı (DespatchSupplierParty): Fiili sevkiyatı başlatan üretici/tedarikçi A Firmasıdır (Kendi VKN ve unvanı).
Alıcı (BuyerCustomerParty / DespatchAdvice BuyerParty): Kesinlikle B Firması olmalıdır. Çünkü A firması ticari faturasını B firmasına düzenleyecektir. VUK uyarınca sevk irsaliyesinin alıcısı ile düzenlenecek satış faturasının muhatabı birebir aynı mükellef (B) olmak zorundadır. Alıcıya C yazılırsa A ile B arasındaki fatura-irsaliye çapraz denetim eşleşmesi bozulur.
Teslim Alacak Taraf (DeliveryParty): Malı fiilen teslim alacak olan C Firmasının unvanı ve VKN/TCKN bilgisi bu alana yazılmalıdır. UBL-TR standardında yer alan bu alan tam olarak bu tür zincirleme ve emanet teslimatlar için ayrılmıştır.
Teslimat Adresi (DeliveryAddress): Malların fiziken indirileceği C Firmasının fabrika, depo veya iş yeri açık adresi girilmelidir.

2. İrsaliye Açıklama / Not Alanı (Ceza Riskini Önleyen Şerh)

Yol denetimlerinde maliye veya trafik ekipleri irsaliyedeki alıcı (B) ile teslimat adresindeki tabelanın (C) farklı olduğunu gördüklerinde özel usulsüzlük cezası kesme eğilimine girebilirler. Bunu tamamen engellemek için A firması e-İrsaliyenin 'Notlar/Açıklama' bölümüne şu şerhi düşmelidir:

'İşbu sevk irsaliyesi, ticari alıcımız B Firması (VKN: ...) sipariş ve talimatı doğrultusunda, malların doğrudan nihai alıcı C Firması (VKN: ...) adresine teslimi amacıyla düzenlenmiştir. Teslimat B -> C fatura zinciri kapsamındadır.'

3. Faturalandırma Silsilesi Nasıl Tamamlanır?

A -> B Satış Faturası: A firması B'ye kestiği e-Fatura/e-Arşiv faturada, bu düzenlediği e-İrsaliyenin tarih ve 16 haneli numarasını referans gösterir.
B -> C Satış Faturası: B firması C'ye satış faturası keserken, yine A'nın düzenlediği bu e-İrsaliyenin tarih ve numarasını faturasının 'İrsaliye Bilgileri' (DocumentReference) alanına bağlar. Açıklamasına 'Mallar tedarikçi A tarafından doğrudan sevk edilmiştir' notunu yazar.

Bu kurgu sağlandığında; ne A firması, ne B firması, ne de taşıyıcı araç yolda hiçbir cezai işleme maruz kalmaz; tüm irsaliye-fatura denetim zinciri eksiksiz bir şekilde tevsik edilmiş olur.

Zincirleme teslimatta A B'ye, B C'ye fatura kesiyor ancak mal doğrudan A'dan C'ye gidiyor. E-irsaliyeyi A düzenlerken C'nin bilgilerini Nereye yazacak?

2 Cevap Nasıl Uygulanır?