KOBİ Dijital Dönüşüm & ERP Danışmanı
E-Gider Pusulası Nedir? Şirketlerin Vergi Mükellefi Olmayanlardan Mal/Hizmet Alımı
Şirketler fatura kesemeyen şahıslardan ikinci el eşya (bilgisayar, araç vb.) satın aldıklarında veya kapıdan satış iadelerinde gideri belgelemek için e-Gider Pusulası düzenler.
1. e-Gider Pusulası Hangi Hallerde Düzenlenir?
- Nihai tüketicilerden ikinci el demirbaş, hurda veya ürün alımlarında.
- E-ticaret sitelerinden sipariş veren tüketicilerin mal iadesi (cayma hakkı) süreçlerinde.
- Esnaf muaflığından faydalanan kişilerden alınan el emeği veya hizmet karşılığında.
2. Islak İmza Zorunluluğu Var mı?
VUK 509 Tebliği uyarınca, malı satan kişinin kimlik bilgileri doğrulanarak e-posta veya SMS ile bilgilendirilmesi ve bedelin banka yoluyla (havale/EFT) ödenmesi durumunda, ıslak imzalı çıktı saklama zorunluluğu aranmamaktadır. Konuyla ilgili teknik gereksinimler ve mevzuat adımları için KOBİ e-İrsaliye Geçiş rehberimizden de faydalanabilirsiniz.
Tebliğ:
VUK 234. Madde ve 509 No.lu VUK Genel Tebliği: Vergi mükellefi olmayan nihai tüketicilerden mal veya hizmet satın alındığında veya satılan ürün tüketici tarafından iade edildiğinde düzenlenmesi gereken resmi yasal belge 'Gider Pusulası'dır. Konuyla ilgili teknik gereksinimler ve mevzuat adımları için E-Dönüşüm Geçiş Limitleri rehberimizden de faydalanabilirsiniz.
e-Gider Pusulasında Stopaj Tevkifatı ve Islak/Elektronik İmza Şartı
e-Gider Pusulası düzenlenirken alıcının yaptığı işe veya satılan malın türüne göre Gelir Vergisi Kanunu 94. maddesi uyarınca stopaj tevkifatı (%2 ila %20 arasında) kesilir. Belgenin geçerli olabilmesi için satıcı kurum tarafından e-imza ile imzalanması, nihai tüketiciye ise SMS onay kodu veya belgenin çıktısı üzerine ıslak imza attırılarak teslim edilmesi yasal zorunluluktur. İki taraflı imza taşımayan gider pusulaları vergi denetiminde gider kabul edilmez.
Gider Pusulasında Uygulanan 2026 Gelir Vergisi Stopaj Oranları
| Alınan Mal veya Hizmetin Niteliği | Yasal Dayanak (GVK 94) | Stopaj Oranı | Açıklama |
|---|---|---|---|
| Hurda Mal ve Atık Alımı | GVK Madde 94/13-a | %2 Stopaj | Geri dönüşüm atıkları alımı |
| Halı, Kilim, Dokuma vb. İmalat | GVK Madde 94/13-b | %2 Stopaj | Evde imal edilen el işleri |
| Diğer Emtia (İkinci El Eşya) Alımı | GVK Madde 94/13-c | %5 Stopaj | Tüketiciden 2. el ürün alımı |
| Hizmet Alımı (Temizlik, Hamaliye vb.) | GVK Madde 94/13-d | %10 Stopaj | Esnaf muaflığından yararlananlar |
| Tüketici Ürün İadeleri | KDVK 35. Madde | %0 Stopaj | Satış KDV'si iade edilir, stopaj kesilmez |
En Sık Karşılaşılan 3 Uygulama Hatası ve Çözüm Yolları
Tüketici cayma hakkını kullanıp malı iade ettiğinde düzenlenen gider pusulasında stopaj (%0) kesilmez; kesilirse haksız vergi kesintisi suçu doğar.
Vergi mükellefi olmayandan ikinci el araç/telefon alırken kimlik fotokopisi olmadan gider pusulası kesilmesi fiktif işlem sayılır.
Mükellef tarafından tek taraflı imzalanmış, tüketicinin imzasını veya SMS onay logunu taşımayan pusulalar gider kabul edilmez.
İnternet üzerinden ayakkabı satan bir e-ticaret şirketi, 2.400 TL'ye sattığı ayakkabıyı iade eden tüketici adına e-Gider Pusulası düzenlemiştir. Faturada stopaj kesilmemiş (%0), müşterinin IBAN'ına 2.400 TL eksiksiz iade edilmiş; gider pusulası muhasebede 610 Satıştan İadeler hesabına işlenerek KDV indirimi yapılmıştır.
Uygulama ve Denetim Kontrol Listesi (Checklist)
- Mal satan veya hizmet veren kişinin vergi mükellefi olmadığını teyit edin.
- İşlem tipine uygun GVK 94 stopaj oranını doğru belirleyin (tüketici iadesinde %0).
- Nihai tüketicinin TCKN, ad, soyad ve adres bilgilerini eksiksiz kaydedin.
- Belgeyi dijital imzaladıktan sonra müşteriye SMS onay kodu gönderin veya ıslak imzasını alın.
- Kesilen stopaj tutarını ilgili ayın Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesine (MPHB) dahil edin.
M. Karahan
KOBİ Dijital Dönüşüm & ERP Danışmanı
Üretim, toptan ticaret ve hizmet sektöründeki KOBİ'lerin e-İrsaliye, e-Müstahsil ve bulut ön muhasebe entegrasyonlarını yöneten operasyon lideri.