Serbest bölgedeki şubemize gönderdiğimiz mallar için e-irsaliyede 'İhracat' tipini mi yoksa 'Sevk' tipini mi seçmeliyim?
3 Cevap Nasıl Uygulanır?
Serbest bölgeye yapılan mal sevkiyatlarında e-İrsaliye tipi seçimi, gönderimin ticari bir satış mı yoksa dahili bir şube transferi mi olduğuna göre kesin kurallarla belirlenmiştir. Sorunuzdaki senaryoda, mallar merkezden aynı tüzel kişiliğin serbest bölgedeki şubesine gönderildiğinden izlenmesi gereken yöntem şöyledir:
Doğru Seçim: Kesinlikle 'SEVK' (TEMELİRSALİYE) Tipi Seçilmelidir
Neden 'İhracat' seçilmemelidir ve süreç nasıl kurgulanmalıdır?
- Tüzel Kişilik ve Satış Unsuru: Şubeniz, merkezinizden ayrı bağımsız bir tüzel kişilik değildir; aynı Vergi Kimlik Numarasına (VKN) sahip aynı şirketin bir iş yeridir. Mülkiyet devri veya bir satış söz konusu olmadığından bu işlem bir 'İhracat Satışı' sayılamaz. GİB e-İrsaliye sistemindeki 'İHRACAT' senaryosu; fiili bir Gümrük Çıkış Beyannamesi (GÇB) kapsamında yurt dışındaki üçüncü bir alıcıya yapılan ticari ihracat teslimleri için kurgulanmıştır.
- İrsaliye Başlık ve Taraf Bilgileri: e-İrsaliyede Alıcı (Buyer) alanına yine şirketinizin kendi unvanı ve VKN bilgisi girilmelidir. Teslimat Adresi (DeliveryAddress) alanına ise Serbest Bölge Müdürlüğü'nün adı, serbest bölge şubenizin açık adresi ve şube kodu yazılmalıdır. Belge tipi olarak 'SEVK' seçilmelidir.
- SBİF Bilgisinin Eklenmesi: Serbest bölgeye girişlerde gümrük idaresi ve Serbest Bölge Müdürlüğü tarafından onaylanan Serbest Bölge İşlem Formu (SBİF) düzenlenir. Bu formun tarih ve tescil/referans numarası, e-irsaliyenin 'Belge Referansları' (DocumentReference) veya genel 'Açıklama/Not' alanına 'SBİF No: ... kapsamında merkezden serbest bölge şubesine dahili sevkiyattır' şeklinde açıkça kaydedilmelidir.
- Faturalandırma Şerhi: Bu sevkiyat bir satış teşkil etmediğinden faturaya bağlanmayacaktır. Olası çapraz kontrollerde 'faturası düzenlenmemiş irsaliye' sorgusuna takılmamak adına irsaliye notuna 'İşbu e-irsaliye dahili sevk mahiyetinde olup fatura düzenlenmeyecektir' ibaresi eklenmelidir.
Eğer serbest bölgedeki yapı şubeniz olmayıp, orada kurulmuş ayrı bir grup şirketi veya üçüncü bir müşteri olsaydı ve GÇB tescili yapılsaydı o zaman 'İhracat' tipi gerekirdi. Fakat şube transferinde tek doğru yöntem dahili 'SEVK' irsaliyesidir.
Bu işlem için kesinlikle 'SEVK' tipini seçmelisiniz. Şube aynı vergi kimlik numarasına (VKN) bağlı olduğundan hukuken bir mülkiyet devri veya ihracat faturası doğmaz; dolayısıyla e-İrsaliyedeki 'İhracat' senaryosu kullanılamaz. İrsaliyede alıcı ve satıcı olarak merkezinizin kendi VKN'sini yazıp, sevk adresi olarak serbest bölge şubenizin adresini göstermeli ve açıklama alanına Serbest Bölge İşlem Formu (SBİF) numarasını ekleyerek 'Dahili transferdir, faturaya dönüştürülmeyecektir' notunu düşmeniz mevzuat açısından tam uyum sağlar.
Serbest bölgedeki şubenize merkezden mal gönderirken e-irsaliye tipi 'İhracat' değil 'Sevk' (İç Sevk) olarak düzenlenmelidir. Çünkü serbest bölge şubesi ayrı bir tüzel kişilik değil aynı şirketin bir işyeridir. İrsaliye carisi olarak kendi firmanızın Serbest Bölge Şube adresi seçilmeli, açıklama kısmına Serbest Bölge Giriş İzin Formu (SBGİF) numarası yazılarak gümrük kapısından geçiş sağlanmalıdır.