E-İrsaliye Uygulamasında Şoförün Karekodunun Yol Denetiminde İnternet Çekmemesi Nedeniyle Okunamaması ve VUK 353 Cezaları
3 Cevap Nasıl Uygulanır?
Vergi Usul Kanunu 509 Sıra No.lu Genel Tebliği’nin "V.2. e-İrsaliye Uygulaması" bölümü uyarınca, e-İrsaliye mükellefleri fiili sevk sırasında araçta belgenin matbu kağıt çıktısını veya elektronik ortamda karekodunu (QR kod) bulundurmakla yükümlüdür.
Yol denetiminde internet çekmemesi durumu ve cezai süreç şu şekildedir:
- GİB Karekod Standardı Çevrimdışı Doğrulama Sunar: GİB tarafından belirlenen e-İrsaliye karekod standardı (İmza Özeti, Belge No, Sevk Zamanı ve UUID içeren yapı), denetim memurlarının kullandığı 'Mobil Denetim Cihazları' tarafından internet bağlantısı olmasa dahi çevrimdışı (offline) olarak kriptografik doğrulama yapabilecek kapasitededir. Memurun cihazının internete bağlanamaması mükellefin kusuru sayılamaz.
- Tutanağa İhtirazi Kayıt Düşülmesi: Tutanak tanzim edilirken şoförün 'E-İrsaliye fiili sevkten önce düzenlenmiş olup telefonumda karekod mevcuttur, denetim noktasında şebeke çekmediğinden taranamamıştır' şerhini düşmesi şarttır.
- Cezanın İptali İçin Vergi Mahkemesi Yolu: Düzenlenen özel usulsüzlük cezası ihbarnamesine karşı 30 gün içinde Vergi Mahkemesinde dava açılmalıdır. Dava dilekçesine e-irsaliyenin GİB onay zamanını gösteren sistem logları eklenerek irsaliyenin yola çıkıştan önce düzenlendiği ispatlandığında Danıştay'ın yerleşik içtihatları doğrultusunda ceza kesin olarak terkin edilir.
- En Güvenli Önlem: KOBİ'lerin bu tür saha mağduriyetlerini tamamen önlemesi için, şoföre telefon görüntüsüne ek olarak e-irsaliyenin A4 kağıt çıktısının bir nüshasını araç torpidosunda bulundurması talimatı verilmelidir.
Bu önlem sayesinde internet çekmeyen dağ ve otoyol noktalarında bile hiçbir denetim riski yaşanmaz.
Yol denetimlerinde memurlar internet çekmeyince beklemek istemez ve doğrudan tutanak tutar. Şoförlerin telefonuna güvenmek yerine, aracın torpidosuna e-irsaliyenin kağıt çıktısını mutlaka koyun. Çıktının üzerinde karekod olması yeterlidir, ıslak imza gerekmez. Kesilen ceza için de irsaliyenin sevkten önce kesildiğini gösteren sistem çıktısıyla vergi dairesine itiraz dilekçesi verin.
GİB mevzuatına göre denetim anında karekodun çevrimiçi sorgulanamaması halinde, sevk irsaliyesinin ıslak imzalı veya kaşeli fiziki kağıt çıktısı ya da PDF'inin araçta hazır bulundurulması yasal ibraz şartını karşılar. Şoförlerin tablet veya cep telefonlarında e-irsaliye PDF'lerinin 'Çevrimdışı Kullanılabilir' olarak kaydedilmesi ve araç torpidosunda matbu birer örnek bulundurulması, yol kenarı denetimlerinde VUK 353/6 özel usulsüzlük cezası riskini tamamen bertaraf eder.